Giúp trẻ từ 0-6 tuổi có giấc ngủ ngon suốt đêm


Quản lý giấc ngủ cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ là một trong những mối lo lắng phổ biến nhất của cha mẹ. Nhiều cha mẹ lo lắng không biết họ có đang làm đúng không nếu trẻ không ngủ ngon suốt đêm.

Có nhiều cách khác nhau để cha mẹ có thể giúp trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ ngủ ngon, và những nếp ngủ khác nhau giữa những nền văn hóa và gia đình. Điều quan trọng nhất là trước khi đi ngủ được thoải mái và thư giãn và trẻ có được sự an ủi khi trẻ cần và trẻ được an toàn. Nếu những điều này không hiệu quả với bạn, một số thông tin sau đây có thể giúp.

newborn-sleeping


Một số sự thật về giấc ngủ

Các loại giấc ngủ

Có hai loại giấc ngủ chính- giấc ngủ chập chờn (light sleep) và giấc ngủ sâu (deep sleep). Giấc ngủ chập chờn là khi chúng ta nằm mơ, “trải qua” những sự kiện trong ngày và tỉnh dậy cảm thấy thư giãn. Đây cũng là một loại giấc ngủ mà chúng ta dễ thức tỉnh hơn. Với trẻ sơ sinh, giấc ngủ chập chờn chiếm 80% giấc ngủ, nhưng với thanh thiếu niên thì chỉ chiếm 20% giấc ngủ.

Ngủ sâu là khi sự phát triển và hàn gắn xảy ra. Rất khó để đánh thức một người nào đótỉnh dậy khi chìm vào giấc ngủ sâu.

Mỗi đêm tất cả chúng ta đều trải qua nhiềuchu kỳ ngủ, từ ngủ chập chờn đến ngủ sâu rồi lại ngủ chập chờn. Trẻ sơ sinh cũng chuyển qua hai loại giấc ngủ này nhưng chu kỳ ngủ của trẻ ngắn hơn. Trẻ nhỏ thường mất khoảng một tiếng cho mỗi nếp ngủ hoặc chu kỳ ngủ.

Với người lớn chúng ta, giữa các giai đoạn ngủ chập chờn và ngủ sâu có thể kéo hoặc cuộn chăn và sau đó dần dần chìm vào giấc ngủ. Đối với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, trẻ có thể khóc và cần giúp đỡ để dỗ dành quay trở lại giấc ngủ.

Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ ngủ trong bao lâu?

Giấc ngủ mang tính cá nhân và có thể có nhiều sự khác biệt ở bất cứ độ tuổi nào. Trẻ ở trong gia đình này có thể có nhu cầu ngủ rất khác với trẻ ở trong những gia đình khác. Đôi khi nếp ngủ của một đứa trẻ không như những sự mong đợi của cha mẹ.

Cách tốt nhất để biết con của bạn cần ngủ bao lâu là giữ một nhật ký giấc ngủ.

Ghi vào đó thời điểm những lúc trẻ ngủ và bạn có thể đưa ra thời lượng trung bình của giấc ngủ trẻ cần mỗi ngày.

Chuẩn bị sẵn sàng cho giấc ngủ

Hầu hết chúng ta có một số hình thức thời gian thư giãn trước khi chúng ta đi ngủ. Điều này cũng có thể giúp trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ thư giãn và ổn định giấc ngủ.

Cố gắng dành thời gian một tiếng cuối hoặc hơn trước khi đi ngủ cho các hoạt động nhẹ và thư giãn. Nhìn chung, trẻ sơ sinh cảm thấy thoải mái và an toàn khi được tắm, nghe một câu chuyện êm đềm, một bài hát hoặc một nụ hôn chúc ngủ ngon đặc biệt. Những thói quen này thường có thể giúp cha mẹ trong việc tổ chức giờ đi ngủ và cũng giảm căng thẳng và áp lực.

Ổn định cho trẻ sơ sinh

Cha mẹ cần phải nhận thức được con bạn đang cảm thấy như thế nào và cho trẻ thời gian thư giãn trẻ cần để ổn định giấc ngủ. Đôi khi trẻ sơ sinh ổn định mà không cần bất cứ sự giúp đỡ và ở những thời điểm khác trẻ có thể “khóc nhè” và cần vỗ vềan ủi. Nếu trẻ đang khóc và rất mệt mỏi, cách tốt nhất là ở bên trẻ và an ủi trẻ. 

Trẻ nhỏ thường đưa ra những tín hiệu rất nhỏ cho những nhu cầu của trẻ. Cha mẹ sớm tìm hiểu được những tín hiệu của trẻ và cần phải phản ứng lại trẻ. Làm như vậy truyền cho trẻ thông điệp rằng bạn đã nghe thấy trẻ. Trẻ sơ sinh cần phải biết bạn sẽ phản ứng lại khi trẻ khóc để cảm thấy an toàn và được bảo vệ. Điều này giúp phát triển bộ não của trẻ và để xây dựng sự gắn kết chặt chẽ với bạn.

Tìm hiểu để biết về cơn khóc của con bạn-khi chỉ “khóc nhè”, và khi đó là một cơn khóc “thật” thì bạn cần phải chú ý đến trẻ.

Phản ứng lại với trẻ nhỏ ở cách này được gọi là “giải quyết đáp ứng”. Cha mẹ được khuyến khích thực hiện theo đường hướng này hơn là phản ứng lại trẻ trong thời gian nhất định, như ở đường hướng “kiểm soát cơn khóc”.

Qua thời gian,cha mẹ có thể giúp trẻ nhỏ học hỏi để tự mình đi ngủ. Đặt trẻ xuống khi trẻ đang tỉnh và yên lặng, hoặc chỉ hơi “khóc nhè”. Hãy cung cấp cho trẻ sự thoải mái êm đềm và từ từ dỗ dành. Trẻ nhỏ sẽ cần ít sự thoải mái khi trẻ học được cách tự mình đi ngủ. 

Tỉnh dậy vào ban đêm

Đối với nhiều cha mẹ chỉ biết rằng mộng du là “bình thường” ở những năm đầu đời của trẻ, giúp trẻ thoát khỏi một số căng thẳng. Mỗi gia đình cần phải đối phó với tình trạng trẻ tỉnh dậy vào ban đêm ở cách phù hợp nhất với họ.

Thông thường, trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ chỉ cần biết một ai đó ở gần và trẻ sẽ ổn định lại để chìm vào giấc ngủ.

Đôi khi, tình trạng tỉnh dậy vào ban đêm có thể do sự đau đớn chẳng hạn như viêm tai, cảm lạnh hoặc mọc răng, vì vậy hãy kiểm tra những vấn đề này nếu hành vi của trẻ không giống như bình thường. Với sự đau đớn, con bạn có thể không ổn định ngay cả khi bạn ở bên trẻ để an ủi hoặc có thể ổn định trong thời gian ngắn sau khi tỉnh lại.

Điều quan trọng là đáp ứng nhu cầu của trẻ để an ủi trẻ ở cách mà bạn được nghỉ ngơi thoải mái nhất. Cha mẹ cũng cần ngủ và việc giấc ngủ gián đoạn có thể tăng thêm những căng thẳng trong cuộc sống gia đình.

Tốt hơn hết nên hỏi sự giúp đỡ và hỗ trợ từ những người khác, để giúp bạn vượt qua khi giấc ngủ của bạn bị giảm sút hoặc mất ngủ. Sự hỗ trợ có thể có được từ bạn đời của bạn, những thành viên khác trong gia đình, bạn bè và tổ chức cộng đồng.


Giấc ngủ an toàn

Quan trọng là trẻ được an toàn trong khi ngủ. Trẻ sơ sinh có thể lâm vào những tình huống nguy hiểm trong khi trẻ ngủ. Trẻ có thể ngạt thở dưới bộ đồ giường và không thể thoát khỏi tình huống này.

Bằng chứng chỉ ra rằng có nhiều điều cha mẹ có thể làm những việc để giảm rủi ro mắc hội chứng đột tử ở trẻ thơ (SIDS) và những tai nạn chết người khi ngủ.

Trẻ sơ sinh nên luôn luôn nằm ngửa khi ngủ từ khi chào đời, không bao giờ nằm sấp hoặc nằm nghiêng.

Đặt trẻ nằm ngửa để ngủ. Đặt trẻ nằm nửa dưới của cũi với bàn chân gần chạm vào phía cuối cũi. Sắp xếp bộ đồ giường chỉ đến vai của trẻ và không được để đầu trẻ nằm dưới bộ đồ giường. Sử dụng đèn ngủ (không dùng mền dày hoặc chăn nặng). Trẻ sơ sinh bị che phủ đầu thì sẽ khó thở ở một số trường hợp, hoặc trở nên quá nóng, có thể có nguy cơ bị đột tử. 

Để trẻ ngủ trong tư thế đầu và mặt không bị che phủ (không dùng gối, chăn cừu, tã hoặc đồ chơi mềm).

Trẻ sơ sinh không cần gối để ngủ thoải mái. Một chiếc túi ngủ an toàn có thể hữu ích thay vì tấm chăn. Nhớ rằng trẻ sơ sinh không thể tự bản thân di chuyển đến vị trí an toàn, ví dụ: nếu đồ ngủ che mặt và đầu của trẻ, đồ chơi cỡ lớn hoặc thú nuôi làm ngạt thở trẻ. Với lý do này, tốt hơn hết không để con bạn ngủ một mình trong phòng với thú nuôi.

Tránh để trẻ hít phải khó thuốc lá trước và sau khi sinh.

Cung cấp một môi trường ngủ an toàn ban ngày và ban đêm (cũi an toàn, nệm an toàn, giường an toàn).

Lựa chọn cũi, giường ngủ và bộ đồ giường đáp ứng tiêu chuẩn Úc. Tránh mặc quần áo có dây dài, ruy băng hoặc dây thắt (dài ít hơn 10cm nếu có một dây giả gắn vào quần áo).

Để trẻ sơ sinh ngủ ở trong cũi hoặc nôi riêng của trẻ bên cạnh giường của cha mẹ trong 6 đến 12 tháng đầu đời.

Bằng chứng cho thấy rằng khi trẻ sơ sinh ngủ ở giường cùng với cha/mẹ gia tăng nguy cơ đột tử sơ sinh (SIDS) và những tai nạn chết người trong khi ngủ. Do đó, Chương trình Giấc ngủ an toàn trẻ thơ khuyến nghị rằng nên để trẻ sơ sinh ngủ ở trong nôi bên cạnh giường cha mẹ trong 6 đến 12 tháng đầu đời. Nếu bạn đang cho trẻ ăn, ôm ấp hoặc chơi với trẻ trên giường, hãy nhớ đặt trẻ vào cũi trước khi bạn đi ngủ. Điều này đặc biệt quan trọng nếu bạn đang cảm thấy vô cùng mệt mỏi, bạn là người ngủ say, béo phì, đang dùng thuốc mà làm bạn ngủ sâu hơn, hoặc uống rượu. 

Rất nguy hiểm nếu ngủ ở ghế sô-pha với con bạn, vì đầu của trẻ có thể dễ dàng mắc kẹt vào giữa chỗ ngồi và lưng tựa của sô-pha.

Quấn khăn cho trẻ

Một số trẻ sơ sinh ổn định tốt hơn nếu trẻ được quấn trong một tấm khăn mềm, trong khi những đứa trẻ khác lại không như vậy. Quấn khăn có thể giúp trẻ nhỏ phát triển nếp ngủ ổn định hơn và những đứa trẻ không ổn định lớn tuổi hơn có thể ngủ tốt hơn.

Quấn khăn cho trẻ giúp ngăn cản những chuyển động tay mà có thể làm rối loạn giấc ngủ (với trẻ lớn hơn, thông thường tốt hơn hết là để tay trẻ ra ngoài). Đảm bảo rằng việc quấn trẻ vừa khít nhưng không quá chặt để trẻ có thể co đầu gối.

Quấn trong một tấm vải mỏng hoặc tấm vải mỏng chất liệu cốt tông. Không quấn trong chăn hoặc mặc nhiều đồ cho trẻ vì làm như vậy không an toàn và có thể dẫn đến quá nóng. Miếng quấn không nên che phủ mặt của trẻ (quan sát hình vẽ).


Giấc ngủ của trẻ 0-3 tháng tuổi

Ngủ trong bao lâu?

Ở một số tuần đầu tiên, nhiều trẻ sơ sinh ngủ nhiều trong ngày và đêm. Trẻ có ít khái niệm về ngày hoặc đêm và hầu như thường xuyên tỉnh dậy khoảng 2 hoặc 3 tiếng, cần được cho ăn hoặc sự chú ý. Như một sự hướng dẫn, nhiều trẻ sơ sinh ngủ 14-20 tiếng một ngày ở những tuần đầu tiên.

Vào khoảng 3 tháng, nhiều trẻ sơ sinh sẽ ổn định vàonếp những thời gian tỉnh dậy lâu hơn trong ngày, và những thời gian ngủ lâu hơn (khoảng 4-5 tiếng) vào ban đêm. Hầu hết trẻ ở độ tuổi này vẫn cần một hoặc hai bữa ăn đêm. Ở 3 tháng tuổi, nhiều trẻ ổn định vào nếp những thời gian ngủ lâu hơn. Khi một em bé ngủ một mạch khoảng 5 tiếng, điều này được coi là ngủ suốt đêm.

Chuẩn bị sẵn sàng cho giấc ngủ của trẻ

Những ý tưởng để ổn định trẻ

Đặt trẻ nằm ngửa khi ngủ. Thông thường một em bé sơ sinh đang mệt sẽ chấp nhận đặt vào cũi của bé trong khi tỉnh và ngủ ở trong cũi. Một số em bé mới sinh ổn định tốt nhất ở một nơi yên tĩnh, tối, những em bé khác khó ổn định hơn những em bé khác và có nhiều nhu cầu cần hỗ trợ để thư giãn và chìm vào giấc ngủ.

Trẻ sơ sinh luôn luôn không ổn định tốt khi ở trong không gian lớn-nhiều cha mẹ sử dụng nôi có mui trong những tuần đầu.

Một số lời khuyên để ổn định trẻ:


Giấc ngủ của trẻ 3-6 tháng tuổi

Ngủ trong bao lâu?

Ở độ tuổi này một số trẻ nhỏ có hai hoặc ba giấc ngủ hơi dài trong ngày, trong khi những đứa trẻ khác chỉ có những giấc ngủ trưa ngắn. Một số trẻ có thể ngủ 12 liền 12 tiếng mà không bị gián đoạn. Một số trẻ ngủ trong 8 tiếng, trong khi nhiều trẻ khác tỉnh dậy thường xuyên để bú sữa. Hầu hết trẻ học hỏi để ngủ nhiều vào buổi tối hơn trong ngày. 

Vào khoảng 6 tháng tuổi, khoảng 50% trẻ nhỏ ngủ suốt đêm- trẻ ngủ trong khoảng 5 tiếng hoặc hơn.

Chuẩn bị sẵn sàng cho giấc ngủ

Bây giờ, con của bạn thức nhiều hơn và có những khoảng thời gian vui chơi lâu hơn trong ngày. Điều này giúp con bạn hiểu rằng thời gian ban ngày dành cho vui chơi và ban đêm là thời gian đi ngủ. Thời gian vui chơi có thể là đi bộ, đọc một cuốn sách cùng nhau, tắm hoặc mát xa, thời gian nằm sấp trên sàn nhà (luôn luôn có sự giám sát) hoặc trò chuyện cùng với bạn.

Quan sát con của bạn về những dấu hiệu cho thấy trẻ đang mệt hoặc không muốn chơi thêm nữa hoặc cố gắng phản ứng lại trẻ.

Tiếp tục nếp giờ đi ngủ, bạn có thể bắt đầu từ khi trẻ chào đời nhưng thật linh hoạt và thay đổi nếp giờ đi ngủ để đáp ứng những nhu cầu thay đổi của con bạn.

Vào ban đêm, giữ những thời gian cho trẻ bú nhàm chán, không có thời gian vui chơi và ổn định trẻ chìm vào giấc ngủ trở lại.

Những ý tưởng để ổn định trẻ

Tốt hơn hết nên áp dụng nề nếp ổn định giống nhau ở mỗi thời điểm bạn dỗ trẻ đi ngủ, ban ngày hoặc ban đêm, vì làm như vậy giúp trẻ hiểu về giấc ngủ nhanh hơn. Những gợi ý sau áp dụng để ổn định trẻ nhỏ từ 0-3 tháng tuổi bạn nên thử:

Tỉnh dậy vào ban đêm

Nhiều trẻ nhỏ vẫn tỉnh dậy vào ban đêm để bú. Một số trẻ ngủ suốt đêm mặc dù trẻ có thể tỉnh dậy trở lại trong một số đêm khi sự thèm ăn của trẻ tăng lên. Trẻ thường xuyên ổn định trở lại khi trẻ được cho bú nhiều hơn trong ngày.


Giấc ngủ của trẻ 6 tháng tuổi đến 3 tuổi

Ngủ trong bao lâu?

Một số trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ có thể ngủ suốt đêm. Một số trẻ nhỏ là “cú ngủ”, những trẻ cần ngủ nhiều hơn, trong khi những đứa trẻ khác là “chim chiền chiện” và  có thể ngủ ít hơn nhiều và điều này là bình thường. Nhiều trẻ vẫn tỉnh một hoặc hai lần, hoặc một vài lần vào đêm. Giữa 2-3 tuổi, 41% trẻ nhỏ tỉnh dậy một hoặc hai lần một đêm, với một số trẻ vẫn tỉnh dậy thường xuyên hơn. Trong giấc ngủ trẻ có thể, như hầu hết người lớn làm, tỉnh ngủ và đi ngủ trở lại, hoặc trẻ có thể khóc bởi vì trẻ không thoải mái, sợ hãi hoặc muốn biết bạn đang ở đâu.

Chuẩn bị sẵn sàng cho giấc ngủ của trẻ

Những ý tưởng để ổn định trẻ

Ổn định giấc ngủ trẻ nhỏ

Thức tỉnh vào ban đêm

Nhiều trẻ ở độ tuổi này tỉnh dậy vào ban đêm và sẽ chấm dứt tình trạng này đúng thời điểm. Nếu bạn và con bạn cảm thấy ổn, không nhất thiết cần phải thay đổi.

Con của bạn có thể tỉnh dậy và khóc vào ban đêm vì:

Cha mẹ có thể làm gì


Giấc ngủ của trẻ 3-6 tuổi

Ngủ trong bao lâu?

Nhiều trẻ ở độ tuổi này cần khoảng 10-12 tiếng ngủ vào buổi tối. Giờ đi ngủ có thể khác nhau rất nhiều. Một số trẻ có thể đi ngủ vào lúc 6h30 tối, trong khi nhiều đứa trẻ đi ngủ muộn hơn. Thời gian tỉnh dậy có thể sớm hoặc muộn và những trẻ đi ngủ muộn hơn có xu hướng thức dậy sớm hơn.

Trẻ nhỏ cũng có thể vẫn cần giấc ngủ trong ngày. Ở tuổi mẫu giáo chỉ một số ít trẻ vẫn có giấc ngủ ngắn trong ngày

Chuẩn bị sẵn sàng cho giấc ngủ

Những ý tưởng để ổn định trẻ

Tỉnh dậy vào ban đêm

Tỉnh dậy vào ban đêmthường phổ biến ở độ tuổi này và không có “cách thích hợp” nào để giải quyết tình trạng này. Đôi khi bạn chỉ cần làm bất cứ việc gì đó cho bạn và gia đình là đủ tốt. Một số trẻ có thể tự mình ổn định lại-những đứa trẻ khác có thể cần được an ủi.

Sự tự tin bên trong để cảm thấy an toàn khi cha mẹ không có mặt vẫn đang phát triển ở trẻ khoảng 3-4 tuổi. Nếu trẻ tỉnh dậy vào ban đêm thường do nguyên nhân lo lắng chia rẽ, tình trạng này thường được cải thiện sau 4 tuổi.

Ở những thời điểm khi trẻ bị ốm, cô đơn, buồn bã hoặc hoảng sợ, trẻ cần giúp đỡ để quay trở lại giấc ngủ.

Những sự thay đổi trong cuộc sống của trẻ, ví dụ: chuyển nhà, những sự chia ly, và những căng thẳng gia đình hoặc bắt đầu đi học mẫu giáo có thể là một lý do.

Cha mẹ có thể làm gì

Những vấn đề khi đi ngủ

Đôi khi cha mẹ cảm thấy khó khăn để dỗ dành trẻ nhỏ đi ngủ hoặc việc tỉnh dậy sớm dẫn đến những vấn đề-và có nhiều lý do khác nhau về vấn đề này. Ở một số nền văn hóa, trẻ ngủ ở trong hoặc gần hành động này, và có thể chợp mắt bất cứ lúc nào trẻ mệt-đây không phải là một vấn đề and. Tuy nhiên cha mẹ thường cảm thấy mệt mỏi vào cuối ngày và cần thời gian cho bản thân, hoặc cần ngủ thêm vào buổi sáng-hơn những đứa trẻ.

Một số lý do một đứa trẻ có thể không muốn đi ngủ có thể là:

Chú ý: Trẻ thường xuyên tỉnh dậy khi trẻ đã ngủ đủ giấc vì vậy việc trẻ tỉnh dậy sớm có thể bởi vì trẻ đi ngủ sớm.

Chăm sóc bản thân bạn

Chăm sóc trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ sẽ mệt mỏi và đòi hỏi rất nhiều sự khoan dung, hiểu biết và kiên nhẫn. Hầu hết cha mẹ nói rằng nhu cầu của họ về giấc ngủ ở những năm đầu đời là một trong những nhu cầu lớn nhất. Đừng cảm thấy xấu hổ khi hỏi sự giúp đỡ từ gia đình và bạn bè. Nếu bạn cảm thấy rằng bạn có thể làm tổn thương trẻ, hãy đảm bảo rằng trẻ ở một nơi an toàn và rời đi cho đến khi bạn bình tĩnh lại. Liên hệ với một ai đó ngay lập tức nếu bạn cảm thấy không thể kiểm soát.

 




 2015-08-26   11:05:51

 imom.vn dịch và hiệu chỉnh theo tài liệu Parenting của Bang South Australia