Kỹ thuật cho trẻ bú đúng


 Kỹ thuật bế trẻ

Bốn điểm then chốt để bế trẻ khi cho trẻ bú (đặt trẻ vào vú mẹ):

➢     Đầu và thân trẻ nằm trên cùng một đường thẳng;

➢     Toàn thân trẻ sát vào người mẹ, bụng trẻ áp sát vào bụng mẹ;

➢     Mặt trẻ quay vào vú mẹ, mũi trẻ đối diện với núm vú;

➢     Đối với trẻ sơ sinh, bà mẹ không những đỡ đầu, vai trẻ mà còn phải đỡ mông trẻ.

hinh_17_2_400

Kỹ thuật đặt trẻ vào vú mẹ

Bà mẹ có thể cho con bú ở nhiều tư thế khác nhau tùy theo hoàn cảnh của bà mẹ và trẻ. Dù ở tư thế nào, việc đặt trẻ và bế trẻ ở tư thế đúng và trẻ ngậm bắt vú tốt là điều quan trọng để trẻ bú có hiệu quả.

➢     Bà mẹ bế trẻ ở tư thế thông thường:

  • Bà mẹ ngồi thoải mái, bế trẻ sát vào người mình, mặt trẻ đối diện với vú và bà mẹ đỡ toàn thân trẻ. Bà mẹ nhìn vào trẻ và biểu lộ tình yêu thương.
  • Bà mẹ nên tránh các lỗi sau: bà mẹ ngồi không thoải mái, không ôm trẻ sát vào lòng và để cổ trẻ bị vẹo. Không đỡ toàn thân trẻ.

 

 

 

➢ Bà mẹ bế trẻ ở tư thế dưới cánh tay

Áp dụng trong các trường hợp sau:

  • Trẻ sinh đôi, bà mẹ bế 2 trẻ và cùng cho bú.
  • Tắc ống dẫn sữa.
  • Trẻ khó ngậm bắt vú.

hinh_18a_400

➢ Bà mẹ bế trẻ ở tư thế dưới cánh tay đối diện

Áp dụng trong các trường hợp sau:

  • Trẻ rất nhỏ

 

  • Trẻ bệnh

hinh_18b_400

 

➢     Bà mẹ nằm cho con bú

  • Bà mẹ nằm cho con bú trong các trường hợp sau:

✓    Khi bà mẹ muốn ngủ vẫn có thể cho con bú mà không cần ngồi dậy;

✓    Sau khi mới mổ đẻ, nằm ngửa hoặc nằm nghiêng có thể giúp bà mẹ cho con bú thoải mái hơn.

  • Kỹ thuật đặt trẻ vào vú mẹ khi bà mẹ nằm cho con bú như sau:

✓    Bà mẹ nằm nghiêng, ở tư thế có thể ngủ được để cho trẻ bú bà mẹ sẽ cảm thấy thư giãn, thoải mái. Nếu bà mẹ nằm gối đầu lên khuỷu tay để cho trẻ bú thì đa số thấy không được thoải mái;

✓    Nếu có gối, bà mẹ nên sử dụng một gối kê dưới đầu và một gối kê dưới cánh tay bà mẹ để cho trẻ bú;

✓    Thực hiện chính xác 4 điểm then chốt về cách đặt trẻ vào vú là rất quan trọng đối với bà mẹ nằm cho con bú;

✓    Bà mẹ có thể giữ trẻ bằng cẳng tay ở dưới. Nếu cần thiết bà mẹ có thể nâng bằng cẳng tay ở trên;

✓    Nếu bà mẹ không cần nâng vú thì có thể ôm trẻ bằng cẳng tay phía trên;

✓    Khi bà mẹ nằm cho con bú mà trẻ ngậm bắt vú khó thi nguyên nhân thường là do để trẻ nằm quá cao, sát với vai bà mẹ và đầu của trẻ phải cúi về trước để với đến núm vú.

hinh_19_400

 

hinh_20_400Kỹ thuật cho trẻ ngậm bắt vú

Kỹ thuật đưa miệng trẻ ngậm bắt vú mẹ

➢     Bà mẹ để núm vú chạm vào môi trẻ, khi miệng trẻ mở rộng, nhanh chóng đưa miệng trẻ vào vú sao cho hướng môi dưới của trẻ ở dưới núm vú;

➢     Quan sát cách đáp ứng của bà mẹ và hỏi cảm giác của bà mẹ khi cho trẻ bú. Tìm các dấu hiệu ngậm bắt vú đúng, nếu trẻ ngậm bắt vú sai thì bà mẹ cần cố gắng làm lại.

      Dấu hiệu ngậm bắt vú đúng

➢     Miệng trẻ mở rộng, ngậm sâu vào quầng vú và cả các mô ở phía dưới vào miệng vì các ống dẫn sữa lớn (hay là các xoang chứa sữa) nằm trong các mô ở phía dưới quầng vú. Trẻ phải kéo mô vú ra để tạo thành một “đầu vú dài”, như vậy là trẻ bú từ vú chứ không phải từ núm vú;

➢     Cằm chạm vào vú mẹ;

➢     Môi dưới của trẻ hướng ra ngoài;

➢     Quầng vú ở phía trên miệng trẻ còn nhiều hơn ở phía dưới;

➢     Lưỡi của trẻ đưa ra qua lợi dưới và ở dưới các xoang sữa, lưỡi của trẻ sẽ chụm quanh đầu vú, khi đó lưỡi sẽ ép sữa ra từ các xoang sữa và chảy vào miệng của trẻ (điều này có thể nhìn thấy khi quan sát trẻ bú);

➢     Nếu trẻ ngậm bắt vú đúng thì miệng và lưỡi của trẻ không cọ xát vào da vú và núm vú, không gây tổn thương da và núm vú bà mẹ; trẻ sẽ dễ dàng nhận được nhiều sữa và trẻ bú có hiệu quả.

hinh_21_22_400

      Dấu hiệu trẻ ngậm bắt vú sai

➢     Trẻ chỉ ngậm núm vú, không ngậm cả mô vú phía dưới;

➢     Các xoang sữa nằm ngoài miệng trẻ nên lưỡi của trẻ không thể với tới được;

➢     Lưỡi của trẻ bị tụt về phía sau, ở trong miệng trẻ và không ép vào các xoang sữa được.

Sự khác nhau giữa ngậm bắt vú đúng và ngậm bắt vú sai

 hinh_23_24_400

      Hậu quả trẻ ngậm bắt vú sai

➢     Trẻ chỉ bú núm vú sẽ làm bà mẹ đau núm vú; ngậm bắt vú sai là nguyên nhân chủ yếu gây đau núm vú.

➢     Trẻ cố gắng mút sữa, trẻ phải kéo đi kéo lại núm vú, làm cho da của núm vú chà xát lên miệng trẻ. Nếu trẻ tiếp tục bú theo cách này có thể gây tổn thương da núm vú và nứt núm vú.

➢     Trẻ bú không hết sữa có thể gây cương tức vú.

➢     Vú ứ đọng sữa do không được bú hết có thể làm giảm và ức chế việc tạo sữa;

➢     Trẻ không bú đủ sữa nên không thấy thoải mái, hay khóc, thường xuyên đòi bú và kéo dài thời gian bú.

➢     Trẻ có thể không tăng cân làm bà mẹ nghĩ là không đủ sữa cho con bú và không tự tin nên dễ thất bại trong việc NCBSM. Tâm lý này sẽ ảnh hưởng xấu đến sự tiết sữa và phun sữa.

      Phòng tránh hậu quả do trẻ ngậm bắt vú sai

➢     Giúp bà mẹ cách đặt trẻ vào vú và giúp trẻ ngậm bắt vú đúng.

➢     Khuyên bà mẹ không nên cho trẻ bú bình. Nếu trẻ bú bình trước khi bú mẹ lần đầu thì trẻ khó có thể mút vú có hiệu quả. Thậm chí những trẻ đã bú mẹ trong vài tuần sau đẻ nhưng nếu cho trẻ bú bình thì khi bà mẹ cho trẻ bú trở lại trẻ có thể bú không hiệu quả.

hinh_25_400Kỹ thuật giữ bầu vú khi cho trẻ bú

➢     Bà mẹ đặt 4 ngón tay áp vào thành ngực ở dưới vú.

➢     Ngón tay trỏ nâng vú.

➢     Ngón tay cái để ở phía trên.

➢     Các ngón tay của bà mẹ không nên để quá gần núm vú.

➢     Lưu ý: Các ngón tay bà mẹ không nên khum lại như chiếc gọng kìm để đỡ vú vì sẽ chặn dòng sữa chảy ra.

 

 



Nguồn: Bộ Y Tế. Tài liệu "Nuôi dưỡng trẻ nhỏ". 1/2015, Hà Nội