Những điều bạn cần biết về Axit folic - ngăn ngừa các bệnh về khuyết tật ống thần kinh


Khi các bậc cha mẹ sinh ra một đứa trẻ bị dị tật bẩm sinh, họ có thể đặt ra một số câu hỏi quan trọng như là “Nguyên nhân là do đâu?”, “Vấn đề này liệu có tiếp tục tái diễn hay không?” và “Chúng tôi có thể giảm nguy cơ xảy ra trường hợp tương tự trong lần mang thai sau này hay không?” . Bài viết nhỏ sau đây có thể trả lời câu hỏi cho những bậc phụ huynh không may có con bị khuyết tật ống thần kinh, cũng như những cặp đôi đang lên kế hoạch mang thai.

 

Khuyết tật ống thần kinh là gì?

Khuyết tật ống thần kinh là một nhóm bệnh dị tật bẩm sinh bao gồm xương sống hoặc não bộ.

Nứt đốt sống xảy ra khi xương sống của trẻ không có cấu tạo giống như bình thường. Phần tủy sống có thể nằm bên ngoài phần xương của xương sống (đốt sống) và thường có cấu tạo không phù hợp. Do đó có thể dẫn đến nhiều mức độ yếu cơ bắp, chứng liệt, các cẳng chân mất cảm giác và/hoặc khả năng kiểm soát bàng quang và trực tràng yếu. Một vài trẻ bị nứt đốt sống cũng sẽ xuất hiện hiện tượng chất lưu trong não (não úng thủy) thường do tổn thương trong não bộ gây nên.

nut_dot_song

Chứng Anencephaly là chứng bệnh khuyết tật ống thần kinh mà phần trên cùng của hộp sọ và não bộ có cấu tạo không giống như bình thường. Trẻ bị mắc chứng Anencephaly rất có khả năng bị sẩy thai, chết non hoặc tử vong sau khi chào đời. 

chung_anen

 Chứng thoát vị não là dạng bệnh ít gặp trong nhóm các bệnh về khuyết tật ống thần kinh. Căn bệnh này xảy ra khi một phần hộp sọ của trẻ không có cấu tạo giống như bình thường và một phần não bộ lại nằm bên ngoài hộp sọ. Trẻ bị loại bệnh này thường là tử vong. Còn những trẻ có khả năng sống sót lại bị mắc những khiếm khuyết về mặt thể chất và tinh thần

 chung_thoat_vi_nao


Vậy khả năng sinh ra con bị khuyết tật ống thần kinh là bao nhiêu?

Khả năng sinh ra những đứa trẻ bị khuyết tật ống thần kinh trong gia đình không có tiền sử mắc bệnh xấp xỉ từ 1/500 đến 1/1000 (tương đương 0.1 đến 0.2%), mặc dù trẻ có khả năng mắc các căn bệnh này hay không còn tùy thuộc vào nhiều yếu tố có liên quan đến địa phương sinh sống hay còn phụ thuộc vào chủng tộc. Nếu một cặp đôi từng sinh ra con bị khuyết tật ống thần kinh thì khả năng sinh ra con sau đó cũng bị mắc một trong ba loại bệnh trên lên tới khoảng 1/30 hoặc 3%. Như vậy cũng có nghĩa là có khoảng 97% khả năng bệnh khuyết tật ống thần kinh sẽ không xảy ra trong những lần mang thai kế tiếp

 

Khi nào thì các bệnh khuyết tật ống thần kinh xuất hiện trong quá trình mang thai?

 Các căn bệnh về khuyết tật ống thần kinh xuất hiện trong vài tuần đầu sau khi trứng và tinh trùng kết hợp với nhau để tạo thành bào thai (còn được gọi là hiện tượng thụ thai). Thời điểm này cũng rất gần với khoảng thời gian chậm kỳ ở người phụ nữ. Do đó, khuyết tật ống thần kinh có thể xuất hiện ở bào thai ngay từ khi người phụ nữ chưa kịp phát hiện là mình đang mang thai.

Tuổi thai được đo từ ngày đầu tiên trong chu kỳ kinh nguyệt cuối cùng của người phụ nữ. Đây là cách các bác sĩ định ngày tháng cho bào thai.

Tuổi phôi thai được tính từ giai đoạn thụ thai thường xuất hiện vào khoảng 14 ngày sau ngày đầu tiên của kỳ kinh nguyệt cuối cùng ở nữ giới. 


Nguyên nhân nào gây ra khuyết tật ống thần kinh?

Dường như có rất nhiều nguyên nhân gây nên khuyết tật ống thần kinh. Một trong những nguyên nhân gây bệnh đó là do thiếu một loại vitamin có tên gọi là axit folic (còn gọi là folate) trong khi cấu tạo nên ống thần kinh. Ngay cả khi người mẹ có một chế độ ăn uống tốt và mọi yếu tố đều cho thấy người mẹ đó có khả năng sẽ sinh ra một đứa con khỏe mạnh thì vẫn có thể xuát hiện hiện tượng thiếu axit folic. Một số trường hợp phụ nữ và trẻ nhỏ có nhu cầu axit folic rất cao và hiện chưa có cách nào để xác định mức độ nhu cầu của họ trước khi mang thai.

Những yếu tố khác gây nguy cơ sinh con bị khuyết tật ống thần kinh còn bao gồm cả mức độ lệ thuộc vào insulin do tiểu đường của người mẹ và một số dược phẩm được đưa vào sử dụng để kiểm soát chứng động kinh ở người mẹ. Bên cạnh đó người ta cũng đặt ra câu hỏi như thân nhiệt của người mẹ sẽ tăng cao đến mức độ nào nếu xuất hiện bệnh khuyết tật ống thần kinh, hoặc cũng có thể là do sốt cao, hoặc do ngâm mình quá lâu trong bồn tắm với nhiệt độ cao hay thử các liệu pháp sauna trong khoảng thời gian dài, có thể gây ra các bệnh về khuyết tật ống thần kinh. Sau cùng, một trong những nguyên nhân gây ra khuyết tật ống thần kinh là do các đặc điểm mang tính di truyền. Nếu có những thắc mắc liên quan đến trường hợp của bạn hãy tìm đến các chuyên gia tư vấn di truyền học để nhận được sự trợ giúp.

Vậy chúng ta phải làm thế nào để ngăn ngừa các bệnh về khuyết tật ống thần kinh?

Các cặp vợ chồng có con bị khuyết tật ống thần kinh có thể lập kế hoạch sau khi mang thai bởi chúng ta có thể ngăn ngừa bệnh bằng cách bổ sung thêm axit folic trước khi mang thai và cho tỷ lệ thành công là hơn một nửa (50%). Người phụ nữ có thể sẽ gặp rất nhiều áp lực khi phải tiêu thụ quá nhiều axit folic như vậy trước cả khi biết mình đang mang thai, nhưng trên thực tế thì đây là cách làm hữu hiệu do trong khoảng thời gian này rất có thể não bộ và tủy sống của trẻ đang bắt đầu hình thành.

Phương pháp hiệu quả nhất giúp ngăn ngừa bệnh khuyết tật ống thần kinh hồi quy đó là bổ sung 4.0 milligrams (mg) axit folic mỗi ngày trong khoảng tối thiểu là một tháng trước khi thụ thai và trong suốt ba tuần đầu của thai kỳ. Bên cạnh đó cũng không nên bổ sung quá nhiều các loại vitamin khác nhau bởi một số loại vitamin có thể gây ra tình trang dị tật bẩm sinh ở trẻ. Phụ nữ cũng nên xin tư vấn từ phía các chuyên gia chăm sóc sức khỏe về liều lượng các chất họ cần bổ sung. (Thường là từ các loại vitamin giàu thành phần axit folic). Bên cạnh đó, bạn cũng cần đến gặp các chuyên gia y tế để được xin tư vấn sau khi đã bổ sung thêm axit folic do có quá nhiều axit folic trong cơ thể sẽ khiến việc phát hiện ra các tình trạng sức khỏe hiếm gặp gọi là thiếu hụt vitamin B12, hoặc thiếu máu ác tính sẽ trở nên khó khăn hơn. Ngoài ra, những phụ nữ mắc bệnh động kinh cũng cần phải tham khảo ý kiến từ phía các bác sĩ do việc bổ sung thêm axit folic có thể ảnh hưởng đến tác dụng kiểm soát các cơn co giật từ các phương thuốc sử dụng trước đó mang lại.

Do có đến hơn một nửa các trường hợp mang thai nằm ngoài dự liệu, ngay cả trong trường hợp người phụ nữ không có kế hoạch mang thai và đang sử dụng một phương pháp ngừa thai hiệu quả thì người phụ nữ đó cũng nên bổ sung vitamin có chứa 0,4 milligrams (mg) hay 400 micrograms (mcg), axit folic hàng ngày trong trường hợp người đó không mang thai. Đây là hàm lượng chuẩn do  Dịch vụ Y tế Cộng đồng Mỹ khuyến nghị cho tất cả những phụ nữ có khả năng mang thai, bất kể họ đang có kế hoạch để làm như vậy, với hy vọng ngăn chặn khuyết tật ống thần kinh có thể xảy ra ngay từ những lần đầu mang thai. (Khi bạn chủ động lên kế hoạch mang thai, lượng axit folic khuyến nghị  đối với trường hợp những người đã có một đứa con bị khuyết tật ống thần kinh lớn gấp mười lần hơn so với các trường hợp thông thường).

Bên cạnh việc bổ sung thêm vitamin, phụ nữ cũng có thể tăng cường hấp thụ axit folic thông qua một số loại thực phẩm. Những loại thực phẩm có chứa axit folic đó là các loại rau có lá xanh (rau cải bó xôi, bông cải xanh, củ cải xanh); đậu trắng và một số loại đậu khác; đậu lăng; đậu Hà Lan (đã bỏ vỏ và quả), gan, cám lúa mì, một số ngũ cốc tăng cường, quả hạch và nước cam.


acid-folic



10:49:35    2016-01-08

imom.vn dịch và hiệu chỉnh từ Genetic Center at Children's Hospital Medical Center of Akron.