TIÊM VACXIN LÀ CÁCH TỐT NHẤT ĐỂ PHÒNG HO GÀ Ở TRẺ

Theo thông tin từ Bệnh viện Nhi Trung Ương, trong mấy tháng đầu năm 2017, bệnh viện đã tiếp nhận và điều trị cho khoảng 50 trẻ mắc bệnh ho gà có biến chứng nặng, trong đó có 4 ca tử vong. Khi thác bệnh án cho thấy, phần lớn những trường hợp mắc bệnh đều chưa được tiêm hoặc tiêm chưa đủ số lượng mũi vacxin phòng bệnh. Kinh nghiệm điều trị cho thấy, cách tốt nhất để dự phòng ho gà ở trẻ là tiêm vacxin.

Vậy ho gà là gì?

Ho gà là bệnh do vi khuẩn ho gà (tên khoa học là Bordetella pertussis) gây nên, vi khuẩn này lây theo đường hô hấp.

Biểu hiện của bệnh

Ho gà có thể gây bệnh nghiêm trọng ở trẻ sơ sinh, trẻ em và người lớn. Triệu chứng thường phát triển trong khoảng 5-10 ngày sau khi phơi nhiễm với nguồn bệnh.

Giai đoạn sớm: trẻ có thể sốt nhẹ và xuất hiện ho khan, hắt hơi, chảy nước mắt, nước mũi. Các biểu hiện này tăng dần, xu hướng hình thành cơn ho.

Bởi vì trong giai đoạn sớm, ho gà biểu hiện gần giống với bệnh cảm lạnh thông thường nên thường không được chẩn đoán đến khi các triệu chứng nặng hơn xuất hiện.

Giai đoạn muộn: sau 1-2 tuần khi bệnh tiến triển, các triệu chứng điển  hình có thể xuất hiện như những cơn ho kịch phát, bất chợt, cả ngày và đêm. Đặc điểm là ho cơn - có tiếng thở rít - nôn dãi trắng và rất dính.

Ho gà có thể gây tổn thương và ho nhiều, liên tục ở trẻ cho đến khi khí đi ra hết khỏi phổi. Chứng ho hặng này có thể gây nôn, trớ và mệt mỏi. Tiếng rít trở nên phổ biến hơn và nặng hơn nếu bệnh tiếp diễn và có thể xảy ra nhiều hơn vào buổi đêm.

Hồi phục

Quá trình hồi phục sau ho gà thường chậm. Tần suất ho trở nên ít hơn và nhẹ hơn. Tuy nhiên, những cơn ho gà có thể trở lại vì nhiễm trùng hô hấp sau nhiều tháng khi bị mắc ho gà.

whooping_cough_disease_progress_600

 

Nguyên nhân và cách lây truyền

Nguyên nhân

Ho gà – bệnh đường hô hấp – gây ra bởi một loại vi khuẩn có tên Bordetella pertussis. Các vi khuẩn này gắn vào các nhung mao lót ở phía trong đường hô hấp trên và giải phóng độc tố gây ảnh hưởng đến nhung mao và gây sung, phù nề

Lây truyền

Ho gà là bệnh chỉ tìm thấy ở con người. Bệnh lây lan từ người sang người khi ho hoặc hắt hơi, hoặc ở chung không gian hít thở trong một khoảng thời gian đủ lâu. Nhiều trẻ nhỏ bị lây nhiễm ho gà từ anh/chị, cha mẹ, người chăm sóc của trẻ - những người thậm chí không biết là họ có bệnh.

Trong khi vacxin ho gà là công cụ hiệu quả nhất để phòng bệnh, không có vacxin nào là hiệu quả 100%. Nếu ho gà đang lưu hành ở cộng đồng, sẽ có khả năng những người đã từng tiêm vacxin có thể nhiễm bệnh. Nếu bạn đã tiêm vacxin và vẫn nhiễm  bệnh, thì mức lộ nặng của bệnh thường không đáng kể.

Chẩn đoán và điều trị

Chẩn đoán

Bệnh ho gà có thể chẩn đoán nếu bạn có tiền sử tiếp xúc với vi khuẩn ho gà và:

Điều trị

Điều trị bệnh ho gà bằng khác sinh và điều trị sớm là rất quan trọng. Điều trị sớm có thể khiến tình trạng nhiễm khuẩn ít nghiêm trọng hơn, trước khi có những cơn ho xuất hiện. Điều trị cũng ngăn ngừa lây lan dịch bệnh thông qua tiếp xúc (đặc biệt với những người dành nhiều thời gian bên cạnh người bệnh). Điều trị sau 3 tuần nhiễm bệnh ít có tác dụng vì vi khuẩn đã xâm nhập hoàn toàn vào cơ thể bạn, thậm chí sau này thi thoảng bạn sẽ vẫn có thể có triệu chứng ho gà, điều này xảy ra bởi vì vi khuẩn đã làm tổn hại cơ thể.

Có một vài loại kháng sinh có thể giúp điều trị bệnh ho gà, bác sỹ sẽ giải thích cách điều trị phù hợp với tình trạng bệnh.

Bệnh ho gà có thể trở nên nghiêm trọng và cần phải điều trị trong bệnh viện. Trẻ sơ sinh có nguy cơ cao nhất bị biến chứng do bệnh ho gà. 

pertussis-baby-one-lg_400_01

                                                                          Hình ảnh: trẻ sơ sinh điều trị ho gà ở bệnh viện (nên cân nhắc khi xem)      

Nếu con bạn được điều trị ho gà tại nhà

Không tự ý mua và cho trẻ uống thuốc mà không có hướng dẫn của bác sỹ. Cho trẻ uống thuốc ho sẽ không giúp được trẻ và thường không được khuyến nghị dùng cho trẻ dưới 4 tuổi.

Kiểm soát ho gà có thể giảm nguy cơ lây nhiễm sang người khác bằng cách:

Nếu trẻ được điều trị ho gà ở bệnh viện

Trẻ có thể cần phải giữ đường thở thông thoáng, nên cần hút dịch tiết. Nếu cần, có thể sẽ theo dõi hô hấp và cho thở ôxi. Ống nội khí quản có thể sẽ cần dùng trong trường hợp trẻ bị mất nước và gặp khó khăn khi ăn. Thực hành vệ sinh sạch sẽ và giữ bề mặt sạch, thoáng cần được tiến hành.

Phòng chống

Vacxin

Cách tốt nhất để phòng bệnh hòng gà là tiêm chủng. Bên cạnh đó, giữ trẻ có nguy cơ cao tránh xa những người bị nhiễm ho gà.

Nhiễm

Nếu bác sỹ khẳng định rằng trẻ bị ho gà, cơ thể trẻ sẽ có kháng thể tự nhiên trong tương lai, một vài nghiên cứu quan sát cho thấy, nhiễm khuẩn ho gà có thể cung cấp miễn dịch từ 4 đến 20 năm sau. Tuy nhiên, sự miễn nhiễm này không bảo vệ suốt đời do vậy vẫn cần tiêm vacxin.

Kháng sinh

Nếu có một thành viên trong gia đình được chẩn đoán có ho gà, bác sỹ sẽ khuyến cáo các thành viên khác trong gia đình uống kháng sinh để hạn chế sự lây truyền mầm bệnh.

Trẻ nhỏ dưới 1 tuổi có nguy cơ cao nhất bị biến chứng do bệnh ho gà. Mặc dù phụ nữ mang thai không bị tăng nguy cơ mắc bệnh nặng, nhưng những người ở giai đoạn thứ ba của thai nghén thì có nguy cơ cao hơn phơi nhiễm trẻ mới sinh với vi khuẩn ho gà. Vậy nên, cần trao đổi kỹ với bác sỹ trong việc nên hay không nên dùng kháng sinh nếu có trẻ nhỏ hoặc phụ nữ mang thai trong gia đình.

Vệ sinh

Cũng như nhiều bênh đường hô hấp, vi khuẩn ho gà có thể lây lan thông qua việc ho, hắt hơi khi tiếp xúc gần với người khác. Thực hành vệ sinh tốt luôn luôn là cách khuyến nghị để phòng sự lây lan của mầm bệnh. Để thực hành vệ sinh tốt, bạn nên:

Nguồn: Imom.vn: dịch và hiệu chỉnh từ Center for Control and Disease Prevention (CDC), USA.